Banner Gevolgen Inflatie

Blog | Wat zijn de gevolgen van inflatie? 


Sla de krant open en het gaat alweer over inflatie. Het begrip is niemand echt vreemd, maar weinigen vatten helemaal waarover het echt gaat. Dat er doorgaans geen reden is tot euforie is wel gekend. Maar wat houdt inflatie nu precies in? En zijn de gevolgen werkelijk zorgwekkend?

Het fenomeen inflatie is nochtans makkelijk te begrijpen. Het komt neer op een waardevermindering van geld, die het gevolg is van een globale prijsstijging. Alles in de samenleving is dan duurder geworden, van benzine tot brood. Vijftien jaar geleden kon je met een bedrag van 20 euro meer broden kopen dan je dat vandaag kan. Het gevolg van inflatie.

Inflatie is een verschijnsel waar je als maatschappij enigszins vat op kunt hebben. Het is meer bepaald de Europese Centrale Bank - kortweg ECB genoemd - die het monetair beleid coördineert. Ze werd in 1998 in het leven geroepen, toen men van start is gegaan met de voorbereidingen voor de euro. De ECB stelt alles in het werk om de prijzen in Europa stabiel te houden. Een euro mag niet minder waard worden.

Monetair beleid van de ECB

De ECB heeft weliswaar geen directe invloed op de stijgende of dalende prijzen. Wel heeft het monetaire instrumenten om de inflatie te beïnvloeden. Een belangrijk instrument zijn beleidsrentes, waarmee het de rente op de financiële markt manipuleert.

Beleidsrentes zijn de rentetarieven die banken betalen om geld te lenen of depositogeld aan te houden. Ze vormen het gas- en rempedaal van de economie. Is die rente hoger, dan is het duurder om geld te lenen. Zowel de gewone consument als bedrijven gaan dan minder geld spenderen. Het remt de economie af, wat maakt dat de prijzen niet zo snel zullen stijgen.

Dat is wel het geval bij een lage rentevoet. Het is dan goedkoop om geld te lenen. Wat mensen en bedrijven stimuleert om meer te kopen en te investeren. De prijzen zullen stijgen, de economie krijgt een boost.

Het monetaire beleid van de ECB bestaat erin om die beleidsrentes zodanig in te zetten, dat het de inflatie in Europa onder controle kan houden. Dat probeert het momenteel te doen. De coronacrisis heeft de economie klappen toegediend. De ECB maakt zich sterk dat het de inflatie beperkt kan houden tot 2%. Een lage inflatie betekent dat bedrijven goedkoop kunnen lenen en zo de kans hebben om te investeren. Investeringen maken economische groei mogelijk.

Waartoe leidt een hoge inflatie?

Bij een hoge inflatie heeft niemand te winnen. Niet de staat, maar ook niet de bedrijven of de consument. Het ligt dan ook voor de hand dat de ECB er alles aan doet om dat te vermijden. Stabiele prijzen in Europa zijn dus de ambitie, ook nu het moeilijk gaat en een algemene prijsstijging om de hoek loert.

Voor de staat

In de eerste plaats zijn er de gevolgen voor de staat. Die zou haar schulden bij een hoge inflatie verder zien oplopen. De verklaring is eenvoudig. Als alles in een maatschappij duurder is, maken bedrijven minder winst, waardoor ze minder belastingen betalen. De staat moet het dus stellen met minder inkomsten. Tegelijk gaat een hoge inflatie gepaard met een hogere rentevoet. Wat betekent dat de staat meer kosten heeft aangezien de interesten die het betaalt op haar staatsschulden omhoog gaan.

Voor bedrijven

Daarnaast heeft een hogere inflatie ook nefaste gevolgen voor het bedrijfsleven. Zij zullen vaststellen dat de globale prijsstijging - inflatie dus - een effect heeft op de prijzen van grondstoffen. Het is een kost waar ze niet omheen kunnen. Daardoor stijgt voor hen dus ook de globale kost van het productieproces. Kortom, er zal minder winst gemaakt worden.

Biergigant Anheuser Busch Inbev had bv. een prima tweede kwartaal achter de rug waarin het aantal hectoliters met 21% en de omzet met 28% toenam. Door stijgende kosten voor grondstoffen (blikjes), distributie en marketing bleef de winstgroei echter onder de verwachtingen, wat op de beurs ongemeen hard werd afgestraft.

Daarnaast zal een hoge inflatie ook onvermijdelijk leiden tot een stijging van de rentevoet. Lenen wordt dus duurder, wat maakt dat investeren niet langer voor de hand ligt. Het verhindert bedrijven om te groeien, en met diezelfde groei de economie aan te zwengelen. Groeien betekent namelijk extra werkgelegenheid.

Voor de consument

Een hoge inflatie heeft ook gevolgen voor de consument. Voor hem zal het leven duurder worden. Doordat er een globale prijsstijging is, zal hij met eenzelfde bedrag minder producten kunnen kopen dan voorheen. Zijn koopkracht gaat er dus op achteruit.

Daar komt ook bij dat bedrijven de prijsstijging die ze zelf ondervinden bij de aankoop van grondstoffen zullen doorrekenen aan de consument. Ze zullen de prijs van hun producten verhogen. In die zin zal de consument een hoge inflatie dus tweemaal voelen in zijn portefeuille.

Ook als de consument een lening af te betalen heeft, zijn er gevolgen wanneer die een variabele rentevoet heeft. Hij zal immers plots een hoger bedrag moeten afbetalen voor dezelfde lening.

Niemand wint

Geen enkele partij heeft te winnen bij een hoge inflatie. Niet de staat of de bedrijven, noch de consument, die nog het zwaarst de dupe is. Het verklaart waarom de Europese Centrale Bank er alles aan doet om het inflatiepeil zo laag en zo stabiel mogelijk te houden.